Καρκίνος νεφρού και σύγχρονες θεραπείες
Ο καρκίνος του νεφρού στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν δίνει κανένα σύμπτωμα. Οι περισσότεροι όγκοι ανακαλύπτονται τυχαία, σε υπερηχογράφημα που έγινε για άλλον λόγο — και ακριβώς γι’ αυτό εντοπίζονται σήμερα σε πρώιμο, ιάσιμο στάδιο. Όταν η νόσος είναι περιορισμένη στον νεφρό, η θεραπεία είναι χειρουργική και σε πολλές περιπτώσεις ο νεφρός διατηρείται.
Επιδημιολογία και παράγοντες κινδύνου
- Ο νεφροκυτταρικός καρκίνος (RCC) αποτελεί το 90% όλων των νεφρικών κακοηθειών
- Το 20-30% θα πρωτοεμφανιστεί με μεταστατική νόσο
- Το 20% μετά νεφρεκτομή θα αναπτύξουν υποτροπή ή/και μεταστατική νόσο
- Υψηλή επίπτωση σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Αυστραλία
- Χαμηλή επίπτωση σε Ινδία, Ιαπωνία, Κίνα και Αφρική, όπως και θνητότητα (γενικότερα σε Ασιάτες και Αφρικανούς)
- 10ος πιο κοινός καρκίνος στην Ευρώπη
- 75% με Ca νεφρού > 60 ετών
- 6ος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες και 9ος στις γυναίκες στη Βρετανία
- Από 2007-2030 υπολογίζεται αύξηση στην επίπτωση καρκίνου νεφρού 27% και 18% σε άνδρες και γυναίκες, αντίστοιχα
- Διπλάσια θνητότητα στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες, λόγω:
– Καπνίσματος
– Έκθεσης σε βιομηχανικά καρκινογόνα - Παχυσαρκία. 30% περιπτώσεων RCC σε υπέρβαρους στην Ευρώπη
- Αντιστρόφως ανάλογη συσχέτιση μεταξύ σωματικής άσκησης και κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου νεφρού
- Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μειώνει τον κίνδυνο
- Συσχέτιση μεταξύ μακροχρόνιας υπέρτασης και κινδύνου εμφάνισης καρκίνου νεφρού
- Μεγαλύτερος κίνδυνος όταν υπάρχει υπέρταση και παχυσαρκία μαζί (ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου)
Συμπτώματα του καρκίνου του νεφρού
Η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων είναι εντελώς ασυμπτωματική. Ο νεφρός βρίσκεται βαθιά στο οπίσθιο κοιλιακό τοίχωμα και ένας όγκος μπορεί να μεγαλώσει σημαντικά χωρίς να γίνει αντιληπτός. Γι’ αυτό και η ευρεία χρήση του υπερηχογραφήματος έχει αλλάξει την εικόνα της νόσου: οι περισσότεροι όγκοι σήμερα ανακαλύπτονται τυχαία, σε έλεγχο που έγινε για άλλη αιτία.
Πότε χρειάζεται άμεση διερεύνηση
- Αίμα στα ούρα, ακόμα και μία φορά
- Πόνος στην οσφύ που επιμένει
- Ψηλαφητή μάζα στην κοιλιά ή στην οσφύ
- Συμπτώματα από μεταστάσεις, όπως επίμονος βήχας σε πνευμονική μετάσταση
Η τριάδα αιματουρία, πόνος και ψηλαφητή μάζα εμφανίζεται πλέον σπάνια και συνήθως υποδηλώνει προχωρημένη νόσο. Η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει απουσία προβλήματος.
Τύποι όγκων του νεφρού
Κακοήθεις: 3 μείζονες ιστολογικοί υπότυποι (Ca)
Α) διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα (80-90%)
Β) θηλώδες (10-15%)
Γ) χρωμόφοβο (4-5%)
Καλοήθεις
Α) Αγγειομυολίπωμα
Β) Ογκοκύττωμα
Ο ρόλος των νεφρών
Οι διαστάσεις των νεφρών είναι γύρω στα 11 με 12 εκατοστά και βρίσκονται κάτω από τα δύο μέρη του θώρακα, δεξιά και αριστερά της σπονδυλικής στήλης. Είναι πίσω από το έντερο και ακουμπούν στο οπίσθιο κοιλιακό τοίχωμα. Ο δεξιός νεφρός βρίσκεται λίγο πιο χαμηλά από τον αριστερό, λόγω του ήπατος. Αυτή ακριβώς η θέση, βαθιά στο πίσω μέρος της κοιλιάς, εξηγεί γιατί ένας όγκος μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να δώσει συμπτώματα.
Οι νεφροί μέσω της ούρησης αποβάλλουν επιβλαβείς για τον οργανισμό ουσίες και συμβάλλουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και των ηλεκτρολυτών, όπως το νάτριο και το κάλιο. Ρυθμίζουν επίσης τη διακίνηση και επαναρρόφηση νερού, γλυκόζης και αμινοξέων, ουσιών μείζονος σημασίας για τη λειτουργία του οργανισμού.
Παράγουν ακόμη ορμόνες, όπως η ρενίνη που είναι καθοριστική για την αρτηριακή πίεση και η ερυθροποιητίνη, βασική ορμόνη για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Γι’ αυτό και η διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας, όπου είναι εφικτή, έχει σημασία πέρα από την ίδια την ογκολογική θεραπεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση
1. Η ευρεία χρήση του υπερηχογραφήματος έχει αυξήσει τον αριθμό των τυχαία ανιχνευόμενων νεφρικών όγκων.
2. Αξονική τομογραφία. Εξέταση εκλογής για επιβεβαίωση της διάγνωσης και σταδιοποίηση πρωτοπαθούς νεφροκυτταρικού καρκινώματος άμεσα μετά την ανεύρεση μάζας νεφρού σε υπερηχογράφημα.
3. Μαγνητική τομογραφία. Εξέταση εκλογής σε περιπτώσεις κυστικών όγκων (Bosniak > 3 πρέπει να αφαιρείται) τοπικής επέκτασης της νόσου, πιθανής φλεβοθρόμβωσης, αλλεργίας στο σκιαγραφικό, σε εγκυμοσύνη και σε ασθενείς με ήπια νεφρική ανεπάρκεια, όπως και για την εκτίμηση επέκτασης καρκινικού θρόμβου στην κάτω κοίλη φλέβα.
4. PET (Positron Emission Tomography). Μπορεί να ανιχνεύσει μεταστατική νόσο, που δεν έχει διαγνωστεί με την κοινή αξονική και μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολή της θεραπευτικής αντιμετώπισης
5. Κατευθυνόμενη βιοψία με τη χρήση απεικονιστικών μεθόδων
Ωστόσο, οι απόψεις παραμένουν αμφιλεγόμενες, λόγω:
- Λαθών δείγματος
- Υψηλής ευαισθησίας επί του αποτελέσματος, αλλά πιθανά ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα
- Πιθανότητα για διασπορά νόσου
Η σταδιοποίηση καθορίζει τη θεραπεία. Συζητήστε το δικό σας απεικονιστικό εύρημα με τον Δρ. Κυριάκου.
Στάδια του καρκίνου του νεφρού
Η σταδιοποίηση περιγράφει το μέγεθος του όγκου και το πόσο έχει επεκταθεί πέρα από τον νεφρό. Είναι το στοιχείο που καθορίζει περισσότερο από κάθε άλλο τη θεραπεία και την πρόγνωση.
| Στάδιο | Έκταση | Κατηγορία |
|---|---|---|
| I | Όγκος έως 7 εκ., περιορισμένος στον νεφρό | Εντοπισμένος |
| II | Όγκος άνω των 7 εκ., ακόμη περιορισμένος στον νεφρό | Εντοπισμένος |
| III | Επέκταση σε μείζονες φλέβες, περινεφρικούς ιστούς ή περιοχικούς λεμφαδένες | Τοπικά προχωρημένος |
| IV | Επέκταση πέρα από την περιτονία του Gerota ή απομακρυσμένες μεταστάσεις | Μεταστατικός |
Επιβίωση και πρόγνωση
Σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα καταγραφής καρκίνου, η πενταετής σχετική επιβίωση κατά προσέγγιση:
| Έκταση νόσου | 5ετής επιβίωση |
|---|---|
| Εντοπισμένος στον νεφρό | περίπου 93% |
| Με περιοχική επέκταση ή λεμφαδένες | περίπου 75% |
| Με απομακρυσμένες μεταστάσεις | περίπου 18% |
| Σύνολο όλων των σταδίων | περίπου 78% |
Τα νούμερα είναι στατιστικοί μέσοι όροι μεγάλων πληθυσμών και δεν προβλέπουν την πορεία ενός συγκεκριμένου ασθενούς. Το στάδιο, ο ιστολογικός τύπος, το μέγεθος του όγκου και η γενική κατάσταση της υγείας μετράνε περισσότερο από κάθε μέσο όρο.
Είναι ιάσιμος ο καρκίνος του νεφρού;
Στα εντοπισμένα στάδια, ναι. Ο καρκίνος του νεφρού είναι από τους λίγους καρκίνους όπου η ίαση επιτυγχάνεται σχεδόν αποκλειστικά χειρουργικά — δεν ανταποκρίνεται στην κλασική χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία έχει περιορισμένο ρόλο. Η πλήρης αφαίρεση του όγκου είναι η θεραπεία.
Δύο στοιχεία που αξίζει να γνωρίζει ο ασθενής. Πρώτον, δεν χρειάζεται πάντα να αφαιρεθεί ολόκληρος ο νεφρός: σε όγκους έως 7 εκατοστά η μερική νεφρεκτομή δίνει ίδια ογκολογικά αποτελέσματα με τη ριζική, διατηρώντας τη νεφρική λειτουργία. Δεύτερον, το 20% των ασθενών θα εμφανίσει υποτροπή ή μεταστατική νόσο μετά τη νεφρεκτομή, γι’ αυτό η παρακολούθηση μετά το χειρουργείο είναι απαραίτητη.
Βρέθηκε μάζα στον νεφρό σε υπέρηχο ή αξονική; Το μέγεθος και η θέση του όγκου καθορίζουν αν μπορεί να διατηρηθεί ο νεφρός.
Θεραπευτικές επιλογές
Ρομποτική νεφρεκτομή
Ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να τύχει ίασης, η οποία κατορθώνεται σχεδόν αποκλειστικά από τη ριζική χειρουργική εξαίρεσή του (ο νεφρός και ο όγκος του με όλο το περινεφρικό λίπος). Η ριζική αφαίρεσή του μέσω του ρομποτικού συστήματος DaVinci (ρομποτική νεφρεκτομή), απαιτεί ιδιαίτερη εμπειρία και λεπτότατους χειρισμούς.
Για τους παραπάνω λόγους, αλλά και εξαιτίας του γεγονότος πως ο νεφρός βρίσκεται πλησίον μεγάλων αγγείων (αορτή, κάτω κοίλη φλέβα), αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης εκπαίδευσης και αποκτηθείσας εμπειρίας με άριστα αποτελέσματα, όσον αφορά στην επιβίωση των ασθενών με εντοπισμένο καρκίνο του νεφρού.
Και στις 2 επεμβάσεις (ρομποτική νεφρεκτομή και ρομποτική νεφροουρητηρεκτομή) η έξοδος από το νοσοκομείο πραγματοποιείται 2 ημέρες μετά την επέμβαση, ενώ η πιθανότητα μετάγγισης τέτοιων ασθενών σχεδόν είναι παρελθόν με αυτή την τεχνική. Καθότι δεν υπάρχει τομή σε αυτό το χειρουργείο, το οποίο πραγματοποιείται μέσω οπών, δεν υφίσταται μετεγχειρητικός πόνος και η επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες είναι εξαιρετικά ταχεία.
Η τρισδιάστατη άποψη του χειρουργικού πεδίου, η σταθερότητα και ακρίβεια των ρομποτικών βραχιόνων και οι πολλαπλοί άξονες κινήσεων προσφέρουν τα μέγιστα γι’ αυτή τη συγκεκριμένη επέμβαση, το δε κόστος έχει ελαττωθεί προσφέροντας πολύ λογικά οικονομικά πακέτα νοσηλείων.
Και οι 2 παραπάνω επεμβάσεις (ρομποτική νεφρεκτομή και ρομποτική νεφροουρητηρεκτομή) μπορούν να πραγματοποιηθούν και λαπαροσκοπικά.
Ρομποτική μερική νεφρεκτομή
Η εξέλιξη της ογκολογικής ουρολογίας επεκτάθηκε στη χειρουργική του νεφρού, καταφέρνοντας να αφαιρείται ο όγκος με διατήρηση του νεφρού. Υφίστανται ενδείξεις, όπως:
- Απόλυτες: ανατομικός ή λειτουργικός μονήρης νεφρός
- Σχετικές:
α) συνθήκες που μπορεί να απειλήσουν τη μελλοντική λειτουργικότητα του ετερόπλευρου νεφρού, π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, υπέρταση κ.λπ.
β) κληρονομικές παθήσεις με υψηλό κίνδυνο προσβολής από όγκο του άλλου νεφρού, π.χ. νόσος Von Hippel-Lindau
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΡΙΚΗΣ ΝΕΦΡΕΚΤΟΜΗΣ
- Για όγκους < 4 εκ. παρέχει διαστήματα ελεύθερα νόσου και επιβίωση παρόμοια με αυτά της ριζικής
- Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ριζική νεφρεκτομή σε σχέση με αυτούς που έχουν υποστεί μερική νεφρεκτομή, πιθανώς να έχουν αυξημένο κίνδυνο επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας, που οδηγεί σε νεφρική ανεπάρκεια.
- Ασθενείς με όγκους ακόμα και μέχρι 7 εκ, που έχουν υποβληθεί σε μερική νεφρεκτομή έχουν ίδια καλά ογκολογικά αποτελέσματα με όσους υποβλήθηκαν σε ριζική νεφρεκτομή
Η ρομποτική μερική νεφρεκτομή πραγματοποιείται διεθνώς σε μικρούς σχετικά όγκους (μέχρι 4 εκ.) και μακριά από τα αγγεία του νεφρού. Η αφαίρεση μεγαλύτερων όγκων (μέχρι και 6,5 εκατοστά) και κοντά στα μεγάλα αγγεία απαιτεί απόλυτη εμπειρία, συντονισμό μεταξύ των μελών της ομάδας, συγχρονισμό αποφασιστικών χειρουργικών κινήσεων και ταχύτητας, και εξαιρετικά εκπαιδευμένη αναισθησιολογική ομάδα, ώστε να μην ισχαιμίσει ο νεφρός.
Επίσης, σε περίπτωση συνδρόμου πολλαπλών όγκων και στους 2 νεφρούς πάση θυσία θα πρέπει να διατηρούνται οι νεφροί, ώστε ο ασθενής να μην υποβάλλεται σε ακρωτηριαστικά χειρουργεία ολικής αφαίρεσης νεφρού και να μείνει χωρίς νεφρούς. Έτσι, στον ασθενή αυτόν πραγματοποιείται ρομποτική μερική νεφρεκτομή και ο ασθενής αυτός διατηρεί τους νεφρούς του, ενώ το επίπεδο διαβίωσής του παραμένει εξαιρετικό και η ελπίδα του για το μέλλον υπαρκτή, με ποιότητα ζωής. Η χειρουργική αυτή αποτελεί δείγμα εξελιγμένου και προοδευτικού ρομποτικού ουρολογικού χειρουργικού επιτεύγματος.
Μη χειρουργικές τεχνικές
A. Κρυοθεραπεία (Cryotherapy), Ραδιοσυχνότητα ή Ραδιοκύματα (Radiofrequency)
Πραγματοποιούνται σε:
- Μικρούς καρκίνους νεφρού (< 3 εκ.)
- Ηλικιωμένους ασθενείς
- Ασθενείς με αυξημένο διεγχειρητικό κίνδυνο
- Σε νεφρούς με πολλαπλούς όγκους αμφοτέρως
- Σε μονήρη νεφρό
Πρόκειται για εισαγωγή βελόνας, μιας ή περισσότερων ανάλογα με το μέγεθος του όγκου, που εισάγεται μέσα στον καρκίνο και ο τελευταίος νεκρώνεται, στη μεν κρυοθεραπεία μέσω ψύξης στη δε ραδιοσυχνότητα μέσω θερμικής νέκρωσης. Προς το παρόν δεν υποκαθιστούν τη χειρουργική αφαίρεση του καρκίνου νεφρού αλλά εφαρμόζονται σε ασθενείς με τις πιο πάνω ενδείξεις.
B. Χειρουργική θεραπεία καρκίνου νεφρού με μετάσταση
Μεταστασεκτομή θα πρέπει να εφαρμοστεί σε:
- ασθενείς με υπολειμματική και εξαιρέσιμη μεταστατική νόσο, που έχουν σταθεροποιηθεί ή υπακούσει σε προηγηθείσα θεραπεία
- μονήρη υποτροπή στην κοίτη του αφαιρεθέντος νεφρού με τον καρκίνο
- περιορισμένο αριθμό μεταστατικών εστιών, και φυσικά
- ο ασθενής να βρίσκεται σε καλή γενική κατάσταση, ώστε να βελτιωθεί η πρόγνωση.
Ρομποτική νεφρεκτομή και μερική νεφρεκτομή με διατήρηση του νεφρού, στο Κέντρο Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογίας του Ιατρικού Αθηνών.
Ο ρόλος του Ουρολόγου
Ο ουρολόγος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία τόσο του άνδρα όσο και της γυναίκας, αντιμετωπίζοντας παθήσεις του ουροποιητικού και του αναπαραγωγικού συστήματος. Ειδικεύεται στη διάγνωση και θεραπεία προβλημάτων όπως οι καρκίνοι, οι ουρολοιμώξεις, οι λίθοι, η ακράτεια και οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες. Με τη γνώση και την εξειδίκευσή του στη ρομποτική χειρουργική, προσφέρει ελάχιστα επεμβατικές λύσεις με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτερη ανάρρωση για τους ασθενείς.
Χρόνια εμπειρίας
Ουρολογικές επεμβάσεις
Ουρολογικά περιστατικά
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Δίνει συμπτώματα ο καρκίνος του νεφρού;
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων όχι, και αυτό είναι το πιο ύπουλο χαρακτηριστικό της νόσου. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί αιματουρία, πόνος στην οσφύ, ψηλαφητή μάζα ή συμπτώματα που προέρχονται από μεταστάσεις, όπως βήχας σε πνευμονική μετάσταση. Η ευρεία χρήση του υπερηχογραφήματος έχει αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των νεφρικών όγκων που ανιχνεύονται τυχαία, σε πρώιμο και ιάσιμο στάδιο.
Βρέθηκε μάζα στον νεφρό σε υπέρηχο. Ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Η αξονική τομογραφία αποτελεί την εξέταση εκλογής για την επιβεβαίωση της διάγνωσης και τη σταδιοποίηση, άμεσα μετά την ανεύρεση μάζας νεφρού σε υπερηχογράφημα. Η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής σε κυστικούς όγκους, όπου κατά Bosniak οι βαθμοί άνω του 3 πρέπει να αφαιρούνται, καθώς και για την εκτίμηση τοπικής επέκτασης, πιθανής φλεβοθρόμβωσης, σε αλλεργία στο σκιαγραφικό, σε εγκυμοσύνη, σε ήπια νεφρική ανεπάρκεια και για την εκτίμηση επέκτασης καρκινικού θρόμβου στην κάτω κοίλη φλέβα. Το PET μπορεί να ανιχνεύσει μεταστατική νόσο που δεν φάνηκε στην κοινή αξονική.
Είναι κάθε όγκος του νεφρού κακοήθης;
Όχι. Υπάρχουν και καλοήθεις όγκοι, με συχνότερους το αγγειομυολίπωμα και το ογκοκύττωμα. Από τους κακοήθεις, το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα αντιπροσωπεύει το 90% όλων των νεφρικών κακοηθειών και διακρίνεται σε τρεις μείζονες ιστολογικούς υποτύπους: διαυγοκυτταρικό καρκίνωμα σε ποσοστό 80 έως 90%, θηλώδες σε 10 έως 15% και χρωμόφοβο σε 4 έως 5%.
Χρειάζεται βιοψία πριν από το χειρουργείο;
Υπάρχει η δυνατότητα κατευθυνόμενης βιοψίας με τη χρήση απεικονιστικών μεθόδων, ωστόσο οι απόψεις παραμένουν αμφιλεγόμενες. Οι λόγοι είναι τα πιθανά λάθη δείγματος, το ενδεχόμενο ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων παρά την υψηλή ευαισθησία, καθώς και η πιθανότητα διασποράς της νόσου. Γι’ αυτό η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα και όχι ως κανόνας.
Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου του νεφρού;
Το στάδιο I αφορά όγκο έως 7 εκατοστά περιορισμένο στον νεφρό και το στάδιο II όγκο άνω των 7 εκατοστών που παραμένει επίσης περιορισμένος στο όργανο. Στο στάδιο III η νόσος έχει επεκταθεί σε μείζονες φλέβες, στους περινεφρικούς ιστούς ή σε περιοχικούς λεμφαδένες, ενώ στο στάδιο IV έχει περάσει την περιτονία του Gerota ή υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις. Το στάδιο καθορίζει περισσότερο από κάθε άλλο στοιχείο τη θεραπεία και την πρόγνωση.
Ποια είναι η επιβίωση στον καρκίνο του νεφρού;
Σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα καταγραφής καρκίνου, η πενταετής σχετική επιβίωση προσεγγίζει το 93% όταν ο όγκος είναι εντοπισμένος στον νεφρό, το 75% με περιοχική επέκταση ή λεμφαδένες και το 18% με απομακρυσμένες μεταστάσεις. Στο σύνολο των σταδίων κυμαίνεται γύρω στο 78%. Πρόκειται για στατιστικούς μέσους όρους που δεν προβλέπουν την πορεία ενός συγκεκριμένου ασθενούς.
Είναι ιάσιμος ο καρκίνος του νεφρού;
Στα εντοπισμένα στάδια ναι. Ο καρκίνος του νεφρού είναι από τους λίγους καρκίνους όπου η ίαση επιτυγχάνεται σχεδόν αποκλειστικά χειρουργικά, καθώς δεν ανταποκρίνεται στην κλασική χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία έχει περιορισμένο ρόλο. Σε όγκους έως 7 εκατοστά η μερική νεφρεκτομή δίνει ίδια ογκολογικά αποτελέσματα με τη ριζική, διατηρώντας τη νεφρική λειτουργία. Το 20% των ασθενών θα εμφανίσει υποτροπή ή μεταστατική νόσο μετά τη νεφρεκτομή, οπότε η παρακολούθηση μετά το χειρουργείο είναι απαραίτητη.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο και τι δρα προστατευτικά;
Επιβαρυντικά δρουν το κάπνισμα, η έκθεση σε βιομηχανικά καρκινογόνα, η παχυσαρκία, στην οποία αποδίδεται το 30% των περιπτώσεων νεφροκυτταρικού καρκινώματος στην Ευρώπη, και η μακροχρόνια υπέρταση. Η υπέρταση και η παχυσαρκία αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου και ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν συνυπάρχουν. Αντίθετα, καταγράφεται αντιστρόφως ανάλογη συσχέτιση μεταξύ σωματικής άσκησης και κινδύνου, ενώ η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μειώνει τον κίνδυνο.
Πρέπει οπωσδήποτε να αφαιρεθεί ολόκληρος ο νεφρός;
Όχι. Ασθενείς με καρκίνο νεφρού μέχρι 7 εκατοστά έχουν την ίδια πρόγνωση και επιβίωση, είτε αφαιρεθεί μόνο ο όγκος και διατηρηθεί ο νεφρός είτε αφαιρεθεί ολόκληρο το όργανο. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει πως όσοι διατηρούν και τις δύο νεφρικές μονάδες ζουν περισσότερο και καλύτερα. Γι’ αυτό, στη σύγχρονη ουρολογική χειρουργική γίνεται πάντα προσπάθεια να διατηρηθεί ο νεφρός, με ρομποτική μερική νεφρεκτομή.